Majowie podczas rytuałów pili tytoń
6 marca 2024, 10:35Tytoń to jedna z najważniejszych roślin rytualnych i medycznych Mezoameryki. Dysponujemy licznymi źródłami wskazującymi na powszechne jego stosowanie. Ślady nikotyny w fajkach z Ameryki Północnej, przedmiotach do palenia i kruszenia tytoniu z Chile, płytce nazębnej zmarłych z Kalifornii, włosach mumii z pustyni Atacama czy naczyniu z nizin Majów. Analizy przedstawień artystycznych i źródła etnograficzne wskazują, że tytoń był i jest palony. Tymczasem naukowcy znaleźli ślady wskazujące na... picie tytoniu przez Majów.
Miejsca kultu pokazują, że Wyspa Wielkanocna nie rozwijała się w izolacji
10 lipca 2025, 08:41Po analizie miejsc rytualnych i wielkich struktur na Polinezji naukowcy zakwestionowali pogląd, jakoby cywilizacja Wyspy Wielkanocnej (Rapa Nui) rozwijała się w izolacji. Wyspa została zasiedlona przez ludzi, którzy przemieszczali się z zachodu na wschód. W wyniku szybkiej migracji z Tonga i Samoa ludzie zamieszkali w wielu odległych miejscach, jak Hawaje, Nowa Zelandia i Rapa Nui. Obecnie uważa się, że po początkowej kolonizacji wyspy wschodniej części Polinezji, przede wszystkim zaś Wyspa Wielkanocna, były izolowane od reszty Pacyfiku.
Liczby na ciele. To najstarszy datowany zapis liczbowy w Mezoameryce?
16 czerwca 2026, 09:12Wśród ponad pięciu tysięcy glinianych figurek wydobytych z wykopalisk w La Blanca jedna nie daje spokoju badaczom. Fragment ceramiki z odłamaną dolną częścią, z górną ukształtowaną w abstrakcyjny, „języczek", nosi na sobie jedenaście starannie odciśniętych kropek, rozłożonych w trzy kolumny – 3, 4, 4. Figurka pochodzi z lat 750–650 przed Chrystusem. Jeśli interpretacja Julii Guernsey i Stephanie M. Strauss z University of Texas oraz Michaela Love'a z California State University jest słuszna, mamy do czynienia z najstarszym datowanym zapisem liczbowym w całej Mezoameryce.
Uczeni skojarzyli spintronikę z krzemem
21 maja 2007, 09:57Dokonano kolejnego przełomu na drodze do stworzenia urządzeń elektronicznych przyszłości. Tym razem postęp dotyczy spintroniki.
Genetyczne zrób to sam
27 grudnia 2008, 18:51W dzień zajmują się czymś zupełnie innym, np. pracują w barach czy w bankach, a w nocy przeobrażają się w biohakerów. Eksperymentują z inżynierią genetyczną, wykorzystując do tego samodzielnie wytworzone oprzyrządowanie laboratoryjne oraz wiedzę zdobytą w Internecie. Jedną z takich osób jest 31-letnia Meredith L. Patterson, programistka, która próbuje zmienić bakterie jogurtowe w taki sposób, by świeciły na zielono w obecności melaminy.
Moda na 3D wchodzi do astronomii
2 kwietnia 2010, 17:00O przewadze kina 3D nad tradycyjnym przekonał się (albo nie) każdy, kto oglądał w kinie Awatara. Okazuje się, że trójwymiar może oddać realne korzyści również nauce. Astronomowie sporządzili trójwymiarową wizualizację supernowej.
Transseksualiści k/m mają więcej cech autystycznych
6 maja 2011, 16:01Nowe studium naukowców z Uniwersytetu w Cambridge ujawniło, że transseksualiści typu k/m, którzy mają kobiecą budowę ciała, ale psychicznie czują się mężczyznami, przejawiają więcej cech autystycznych od przeciętnego człowieka (Journal of Autism and Developmental Disorders).
Zapisali i odczytali
24 stycznia 2013, 13:02Brytyjscy naukowcy z European Bioinformatics Institute w Cambridge poinformowali o dokonaniu przełomu na polu zapisywania i odczytywania danych przechowywanych w nici DNA. Uczonym udało się zapisać 739 kilobajtów danych. Następnie zsyntetyzowali i zsekwencjonowali DNA, by w końcu odczytać zapisane pliki ze 100-procentową skutecznością
Księgowość żetonowo-klinowa
14 lipca 2014, 13:29Podczas wykopalisk w Ziyaret Tepe w południowo-wschodniej Turcji natrafiono na liczne żetony z gliny, za pomocą których dokumentowano przebieg wymiany handlowej. Nie byłoby w tym nic dziwnego, gdyby nie fakt, że dotąd zakładano, że taki sposób prowadzenia księgowości stał się zbędny po pojawieniu się pisma.
Rzymskie podboje ułatwiały zadanie pasożytom
11 stycznia 2016, 11:57Jednak najnowsze badania pokazują, że - wbrew temu czego można było się spodziewać - w czasach rzymskich liczba infekcji pasożytami układu pokarmowego nie tylko nie spadła w porównaniu z okresem poprzednim, ale stopniowo rosła.
